.

گفتگو با بهزاد عبدی آهنگساز فیلم «خاکستر و برف»

بهزاد عبدی

فیلم های ژانر دفاع مقدس موسیقی بیشتری را طلب می کنند/اگر آهنگساز به کاری که انجام می دهد اعتقاد داشته باشد، اثرش باورپذير و مانا خواهد بود

ساخت موسیقی برای هر آهنگسازی روند مشخصی دارد؛ برخی براساس فیلم نامه موسیقی را می نویسند و برخی بعد از دیدن فیلم دست به قلم می برند و مشغول نگارش اتودهای اولیه می شوند. چیزی که در میان آهنگساز فیلم های دفاع مقدس مشترک است ژانر اثر است. به همین منظور با بهزاد عبدی آهنگساز خلاق و کاربلد سینمای ایران که برای فیلم «آل» اولین سیمرغ بلورین موسیقایی خود را دریافت کرد، گفتگویی انجام داده ایم و روند ساخت موسیقی او را در فیلم های دفاع مقدس جویا شده ایم. متن کامل صحبت های عبدی را در ادامه می خوانید:

*روند ساخت موسیقی در ژانر جنگ یا دفاع مقدس چگونه است؟

ساخت موسيقى فيلم معمولا اصول مشخصى دارد و ژانر فيلم، آن اصول را به هم نمى ريزد. روند ساخت موسیقی های من به این شیوه است؛ خواندن فيلمنامه، صحبت با كارگردان و شنيدن تحليلهاى او در مورد اثرش، ديدن فيلم، رسيدن به تم اصلى، زمان بندى و يافتن لحظاتى كه در آن نياز به موسيقى احساس مى شود و در نهايت اجرا و ضبط موسيقى. در ژانر جنگ یا همان دفاع مقدس، با توجه به موضوع شايد لحظات موسيقىِ بيشترى طلب شود و نياز به دركى عميقتر از لحظات و شايد تم هاى بيشترى باشد، كه بتواند لحظات پرتنش را تشديد كند و يا در تلطيف برخى لحظات هم موثر باشد. 

*آیا موسیقی در ژانر جنگی در سینمای ایران به یک ژانر خاص به مانند موسیقی پاپ یا راک تبدیل شده است؟

اعتقادى به اين ماجرا ندارم ولى نگاه به موسيقى جنگ و دفاع مقدس، نگاهى ارزشى است و بايد هم پاى يک فيلم حركت كند و شنيده شود و این فقط براى فيلم نيست. بديهى است تمام ژانرهاى سينما بايد چنين نگاهى به موسيقى داشته باشند ولى در كشور ما موسيقى فيلم دفاع مقدس برجسته تر شده است. موسيقى پاپ و راک ممكن است در يک اثر جنگى به گوش برسند، به اين معنا كه يک موسيقى فيلم جنگى شايد راک باشد اما در تعارض نيستند. 

*چقدر آهنگسازان برای ساخت موسیقی فیلم های دفاع مقدسی با محدودیت های برآمده از خط قرمز روبرو هستند؟ آیا می توان سازبندی متنوعی داشت و یا فقط باید بر یک سری سازهای محدود تمرکز کرد؟

ساز بندى ها هرگز محدود نيستند و با توجه به موضوع فيلم مى توان از هر سازى براى بيان تحليل نهفته در فيلم بهره جست. اصولا سازهاى اركستر سمفونيک به دليل حجم مناسب در لحظات فيلم جنگى بيشتر و بهتر كاربرد دارند و چه بسا اثرگذارى عميقترى خواهند داشت. سازهاى الكترونيک هم مى توانند كمک شايانى به ضرب آهنگ اين دسته از فيلم ها كنند اما معمولا کمتر مورد استفاده قرار می گیرند.

*در سینمای دفاع مقدس هر کارگردانی نمی تواند به راحتی فیلم بسازد یعنی معمولا آدم های امتحان پس داده باید در این ژانر فیلم تولید کنند؛ آیا در ساخت موسیقی این نوع از فیلم ها چنین اوضاعی جریان دارد و یا اینکه هر آهنگسازی می تواند در این ژانر اتود بزند؟

چون قدم نهادن در ژانر دفاع مقدس در هر هنرى بايد همراه با درک ارزش هاى مربوط به آن مفهوم باشد، موسيقى دفاع مقدس هم از حيث جدا شده نیست و اصولا برای ساخت موسیقی چنین فیلم هایی سراغ كسانى مى روند كه حداقل موسيقى ارزشى دفاع مقدس را درک كرده اند. ولى اين هرگز نمى تواند درست باشد چرا که حتما نباید آهنگساز فیلم امتحان پس داده باشد. يک هنرمند با توجه به درک موقعيت اقدام به خلق اثر مى كند. اگر به موضوع اعتقاد داشته باشد، اثرش باورپذير و مانا خواهد بود، در غير اين صورت بعد از اجرا از يادها خواهد رفت. هنرمند توانا هنرمندى است كه تكنيک مى داند و به موضوعى كه بر مى گزيند اعتقاد و اشراف کامل دارد. اگر اين چنين باشد، حتى اولين كارش هم درخشان خواهد بود. 

نوشته های دیگر