.

نگاهی به موسیقی متن فیلم «شیش و بش»

فیلم شیش و بش

سالاد موسیقی،

تازه ترین فیلم بهمن گودرزی بنام «شیش و بش»، آمیخته به آهنگسازی امیر توسلی است. متاسفانه موسیقی آن بر خلاف فیلمنامه بکر پیمان قاسم خانی، با کپی برداری از آثار بزرگان موسیقی سینمای دنیا که بهترین و زیبا ترین تصاویر فیلم های کارگردانان بنام و نامدار دنیا را در ذهن همگان جاودانه کرده است، توانسته فیلم را از حالت سکوت درآورد و موزیکال جلوه دهد. چرا به جای کپی کردن از موسیقی های بزرگ و خاطره انگیز سینمای جهان، از آن الهام نمی گیریم؟ که البته برای فیلمی در ژانر کمدی، استفاده از این آثار زیاد درست نیست. موسیقی بزرگانی چون نینو روتا، جان باری و انینو موریکونه که فیلم های اسطوره ای و بی نظیر دهه پنجاه و شصت میلادی پدر خوانده، جمیز باند، خوب، بد، زشت و نبرد الجزیره را آهنگسازی کرده اند و با آهنگسازی فوق العاده خود، شمایل بی نظیر این آثار را در ذهن همگان به ثبت رسانیده اند.

امیر توسلی با این کار نشان داد که در ورطه تکرار و چه کنم چه کنم گرفتار شد. و البته این کار برای کسی در جایگاه آهنگساز فیلم، ضعف بسیار پر رنگ و بزرگی است. چرا که مخاطب با شنیدن موسیقی فیلم، بیشتر فیلمی که توسلی موسیقی آنرا کپی و استفاده کرده است را به یاد می آورد، و فرصت اینکه فیلم «شیش و بش» را دنبال کند را از دست می دهد. در واقع اگر مخاطب در هنگام تماشای «شیش و بش» چشمانش را ببندد، احساس می کند در دهه پنجاه و شصت میلادی است و دارد پدر خوانده، جمیز باند و خوب، بد، زشت را یکجا نگاه می کند.

و یا با پخش کردن موسیقی های غربی و لس آنجلسی، مخاطب احساس می کند پای یکی از شبکه های ماهواره ای نشسته است. بطور کلی موسیقی فیلم آماده و بی نظم بوده و جناب توسلی برای آهنگسازی فیلم زحمت چندانی نکشیده است. موسیقی خالی از پارت نویسی است چرا که اصلا هیچ گونه ساز زنده ای جز دو ساز تنبک و گیتار در موسیقی فیلم وجود ندارد و فقط در چند صحنه از فیلم صدای تنبک نوازی زورخانه ای و گیتار را می شنویم. یا به عبارت دیگر موسیقی زنده فیلم فقط در چند سکانس با قطعات کوتاه و تکراری و ساده که هر تنبک زن و گیتار زن آماتوری هم قادر به اجرای آن است، شنیده می شود.

گیتار سازی که به لحاظ تاریخی و در کشورهای مختلف، در انواع متعدد و متنوع وجود دارد. و در آن دو نوع تمایز دیده شده است، گیتار با بدنه گلابی شکل مانند عود که به فرهنگ ایران و عرب تعلق دارد و دیگری نمونه معروف سانتاماریا می باشد که متعلق به فرهنگ اروپا است. گیتار در قرن  16 میلادی از اسپانیا به دنیای موسیقی معرفی و منتقل شد. اولین قطعه ای که با گیتار نواخته و منتشر شد به سال 1596 میلادی در بارسلون اسپانیا بر می گردد که این نشان از حضور و قدمت گیتار در تاریخ موسیقی دنیا دارد. تاریخچه دقیق گیتار به دوره قرون وسطی که گیترین نام داشت، بر می گردد. که در دوره بعد از آن یعنی دوره رنسانس تکامل یافت و جز سازهای کوردوفون مورد استفاده موسیقی دانان قرار گرفت. سازهای کوردوفون، سازهای پرده داری است که توسط انگشت یا مضراب نواخته می شوند.

امروزه گیتار به عنوان سازی عامیانه در مناطق مختلف دنیا نواخته می شود. سازی که به سرعت در تمام کشورهای دنیا مطرح شد و مورد توجه و استفاده قرار گرفت. در طی دو دهه گذشته گیتار و نواده گان آن، حضور موثر و پر رنگی در آثار ایرانی داشته است. و در این فیلم هم کمی اظهار حضور کرده است. ای کاش امیر توسلی از این همه قدمت گیتار با یک پارت نویسی عالی در موسیقی اش استفاده می کرد.

 امیر توسلی

موسیقی متن «شیش و بش» بسیار کوتاه و اکثرا کپی برداری با کمی تغییرات در صدای سازهای آن است که توسلی خواسته به این شیوه به آن کمی حالت کمدی داده باشد، که امروزه با ساده ترین دستگاههای میکس موسیقی، قابل اجرا است و نیازمند هیچ گونه زحمتی از جانب آهنگساز فیلم نمی باشد. اگر توسلی از رمز و راز موسیقی متن فیلم (موسیقی سینمایی)، که خواستگاهی به قدمت تاریخ دارد و با متولد شدن سینما و فیلم، تولد یافت، اطلاع می داشت، شاید زحمتی بیشتری برای موسیقی این فیلم می کشید. چراکه موسیقی متن فیلم مانند آهنربایی است که مخاطب را به فیلم جذب و هدایت می کند. اما متاسفانه موسیقی توسلی تهی از هرگونه جذبی است.

نوشته های دیگر